عمر گاهى نيز بعضى از رجال قريش را با مصادره اموال مجازات مىكرد . يعقوبى مىنويسد : عمر نيمى از دارايى گروهى از كارگزاران خود را مصادره كرد . سعد بن وقاص ، فرماندار كوفه ، عمرو بن عاص ، فرماندار مصر ، و ابوهريره ، فرماندار بحرين ، از جمله آنان بودند . « 1 » دكتر سيد جعفر شهيدى مىنويسد : گروهى از سران قريش ، خواه به دليل سخت‌گيرى عمر يا از بيم مراقبت ياران پارساى رسول‌خدا ( ص ) از رفتار سخت‌گيرانه عمر ناخشنود بودند . عمر زمانى پى برد كه دادن حقوق به اين دسته آن هم براساس سبقت در اسلام و شركت در جنگ ، غلط بوده كه لذت ثروت‌اندوزى مال را چشيده بودند . سرانجام خليفه نتيجه رفتارى را كه با اين گروه كرده بود ، ديد . « 2 » تاريخ‌نويسان كوشيده‌اند كه قتل عمر را به كينه‌خواهى ايرانى از عرب مربوط كنند و ابولؤلؤ را قاتل مستقيم عمر بدانند . اما نشانه‌هايى وجود دارد كه ابولؤلؤ به تنهايى و با فكر خود چنين كارى نكرده است . به هر صورت ، سخت‌گيرى بر بزرگان قريش و سياست مالى غلط ، طبقه ثروت‌اندوزان را نگران كرد . هرچند اگر خليفه در آن سال به دست ابولؤلؤ كشته نمىشد ، ديرى نمىگذشت كه شمشيرها به روى وى آخته مىشد . « 3 » آنچه مسلّم است اينكه عمر نه‌تنها خود كشته سياستِ غلط خويش گشت ، خلفاى پس از او نيز با عوارض همين سياستِ غلط روبه‌رو شدند و از عهده حل آن برنيامدند . در حقيقت عثمان بر خلاف تصور بسيارى از نويسندگان ، تنها عامل هرج‌ومرج دوران خويش نبود ، بلكه اشتباه وى در اين بود كه درصدد اصلاح وضع موجود برنيامد . نه‌تنها سياست اقتصادى و اجتماعى رسول خدا ( ص ) را كه خود شاهد آن بود به‌كار نگرفت ، وضع را از دوران عمر نيز

--> ( 1 ) . ابن‌واضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 47 . ( 2 ) . همان ، ص 113 . ( 3 ) . همان ، ص 114 .